Das Kapital (ප්‍රාග්ධනය ) පළමු වෙළුම පළමු වරට ප්‍රකාශයට පත් කර වසර 159
1867 සැප්තැම්බර් 14 වන දින කාල් මාක්ස්ගේ දැවැන්ත සම්භාව්‍ය කෘතිය වන " Das Kapital" (ප්‍රාග්ධනය) හි පළමු වෙළුම ප්‍රකාශයට පත් විය. නූතන ඉතිහාසයේ වඩාත්ම වැදගත් ග්‍රන්ථයක් ලෙස සැලකෙන එය ලෝකයම සැබවින්ම වෙනස් කළ අතර එහි විශ්ලේෂණය අදටත් ඉතාමත් අදාළ වේ. එය ලෝකයේ සියලුම ප්‍රධාන භාෂා වලට පරිවර්තනය වී ඇති අතර එහි බලපෑම අතිමහත් ය. මහා සෝවියට් විශ්වකෝෂයෙන් - 1979- කාල් මාක්ස් සහොදරයාගේ වැදගත්ම කෘතිය වන්නෙ ප්‍රාග්ධනය කෘතියයි. එහිදී ඓතිහාසික ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ ද්වන්දවාදී භෞතිකවාදී අර්ථ නිරූපණය ධනවාදී සමාජ-ආර්ථික සංයුතිය විශ්ලේෂණයට යොදා ගනිමින්, ඔහු ධනේශ්වර සමාජයේ වර්ධනයේ ආර්ථික නියමය සොයා ගත් අතර ධනවාදයේ බිඳවැටීමේ සහ කොමියුනිස්ට්වාදයේ ජයග්‍රහණයේ නොවැළැක්විය හැකි බව පෙන්වා දුන්නේය." වී. අයි. ලෙනින් සහොදරයා " Das Kapital හැඳින්වූයේ දේශපාලන ආර්ථික විද්‍යාව පිළිබඳ විශිෂ්ටතම කෘතිය” ලෙසයි. ඒ සමඟම Das Kapital යනු විශිෂ්ට දාර්ශනික හා ඓතිහාසික අධ්‍යයනයකි. “මාක්ස් අපට ‘තර්ක ශාස්ත්‍රයක්’ (ලොකු අකුරින් L) ඉතිරි නොකළේ නම්,” ලෙනින් ලිවීය, “ඔහු Das Kapital හි තර්ක ශාස්ත්‍රය ඉතිරි කළේය... Das Kapital හිදී, මාක්ස් එක් විද්‍යාවකට තර්ක ශාස්ත්‍රය, ද්වන්දවාදය සහ භෞතිකවාදයේ දැනුම් න්‍යාය යෙදුවේය”. ලෙනින් සඳහන් කළේ මෙම කෘතිය “ධනවාදයේ ඉතිහාසය සහ එය සාරාංශ කරන සංකල්ප විශ්ලේෂණය” ලබා දුන් බවයි. එංගල්ස් සහ ලෙනින් අවධාරණය කළ පරිදි, Das Kapital යනු විද්‍යාත්මක කොමියුනිස්ට්වාදය විස්තර කරන මාක්ස්ගේ ප්‍රධාන කෘතියයි. “ලෝකයේ ධනපතියන් සහ කම්කරුවන් සිටින තාක් කල්, “කම්කරුවන්ට එතරම් වැදගත්කමක් ඇති වෙනත් කිසිදු පොතක් පළ වී නොමැත”බව එංගල්ස් සහොදරයා සදහන් කරන ලදි. මාක්ස් තම ජීවිතයේ වසර 40ක් - 1843 සිට 1883 දක්වා - Das Kapital ලිවීමට කැප කළේය. 1840 ගණන්වල ඔවුන්ගේ කෘති වලදී (දේශපාලන ආර්ථික විද්‍යාව විවේචනයට දායකත්වයක්, 1844 ආර්ථික හා දාර්ශනික අත්පිටපත්, ජර්මානු දෘෂ්ටිවාදය, දර්ශනයේ දිළිඳුකම, කුලී ශ්‍රමය සහ ප්‍රාග්ධනය, සහ කොමියුනිස්ට් ප්‍රකාශනය), මාක්ස් සහ එංගල්ස් ඉතිහාසය පිළිබඳ භෞතිකවාදී අර්ථ නිරූපණයේ සහ එයින් වැඩුණු විද්‍යාත්මක කොමියුනිස්ට්වාදයේ න්‍යායේ මූලික යෝජනා සකස් කළහ. මේ අනුව, “මාක්ස්ගේ න්‍යායේ වඩාත්ම ගැඹුරු, පුළුල් සහ සවිස්තරාත්මක තහවුරු කිරීම සහ යෙදීම " වන මාක්ස්වාදී ආර්ථික ධර්මයේ අත්‍යවශ්‍ය ක්‍රමවේද පදනම් නිර්මාණය විය. ලෙනින් විසින් මාක්ස්ගේ ආර්ථික ධර්මයේ “මුල්ගල” ලෙස හැඳින්වූ අතිරික්ත වටිනාකම පිළිබඳ න්‍යායේ පදනම් මාක්ස් විසින් 1850 ගණන්වලදී, Das Kapital හි ආරම්භක අනුවාදය වන “දේශපාලන ආර්ථික විද්‍යාව විවේචනයක්” (1857-58) අත්පිටපත මත වැඩ කරමින් සිටියදී ඉදිරිපත් කරන ලදී. ධනවාදී සූරාකෑමේ යාන්ත්‍රණය මාක්ස් විසින් හෙළිදරව් කළ අතර කම්කරු පන්තිය විසින් නිර්මාණය කරන ලද අතිරික්ත වටිනාකම ධනපතියන් විසින් අත්පත් කර ගැනීම සිදුවන්නේ ධනවාදී නිෂ්පාදන ක්‍රමයේ අභ්‍යන්තර නීතිවලට - මූලික වශයෙන් වටිනාකම පිළිබඳ නියමයට - සම්පූර්ණයෙන්ම අනුකූලව බව පෙන්වා දුන්නේය. සූරාකෑමෙන් කම්කරු පන්තිය නිදහස් කිරීම ධනවාදයේ රාමුව තුළ සාක්ෂාත් කරගත නොහැකි බවට මාක්ස් නිගමනයට එළඹියේය. 1857-58 අත්පිටපතේ, ධනේශ්වර සමාජයේ ගර්භය තුළ කොමියුනිස්ට්වාදයේ භෞතික පූර්ව කොන්දේසි මේරීම පිළිබඳ විද්‍යාත්මක කොමියුනිස්ට්වාදයේ න්‍යායේ ප්‍රධාන යෝජනා සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය විය. අවසාන වශයෙන්, ඕනෑම පෙර සමාජ-ආර්ථික ව්‍යුහයකට සාපේක්ෂව ධනවාදයට ඵලදායි බලවේග වර්ධනය කිරීමට ගැඹුරු අභ්‍යන්තර හැකියාවක් ඇති බව මාක්ස් නිගමනය කළේය. “දේශපාලන ආර්ථික විද්‍යාව විවේචනයක්” අත්පිටපතේ හැඳින්වීමේදී, මාක්ස් වියුක්තයේ සිට මූර්තයට නැගීමේ විද්‍යාත්මක ක්‍රමය දේශපාලන ආර්ථික විද්‍යාවේ ක්‍රමය ලෙස සංලක්ෂිත කළේය. පසුව ස්වභාවික විද්‍යාවේ ජයග්‍රහණ සාමාන්‍යකරණය කිරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පැතිර ගිය “පද්ධති විශ්ලේෂණයේ” බොහෝ ක්‍රමවේද මූලධර්ම Das Kapital හිදී මාක්ස් විසින් ලබා දෙන ලදී. වටිනාකම පිළිබඳ න්‍යාය සහ මුදල් පිළිබඳ න්‍යාය අඩංගු වූ දේශපාලන ආර්ථික විද්‍යාව විවේචනයට දායකත්වයක් හි පළමු කොටස 1859 දී ප්‍රකාශයට පත් විය. මෙම කෘතියේ පෙරවදනෙහි, මාක්ස් ඉතිහාසය පිළිබඳ භෞතිකවාදී අර්ථ නිරූපණයේ සම්භාව්‍ය සූත්‍රගත කිරීම ලබා දුන්නේය. මාක්ස් 1850 ගණන්වලදී සිය ආර්ථික පර්යේෂණ සිදු කළේ 1857 සිට 1859 දක්වා ඔහු විසින් සකස් කරන ලද “පොත් හයක සැලැස්ම” (ප්‍රාග්ධනය, ඉඩම් දේපළ, කුලී ශ්‍රමය, රාජ්‍යය, විදේශ වෙළඳාම සහ ලෝක වෙළඳපොළ) රාමුව තුළ ය. පසුව, මාක්ස් මෙම වැඩසටහනේ වැදගත්ම කොටස Das Kapital හි වෙළුම් හතර තුළ විස්තාරණය කළේය; මෙය “සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රාග්ධනය” යන පළමු කොටසේ අන්තර්ගතය විය. මාක්ස් අතිරික්ත වටිනාකම පිළිබඳ න්‍යාය 1860 ගණන්වලදී, Das Kapital හි දෙවන කෙටුම්පත වන දේශපාලන ආර්ථික විද්‍යාව විවේචනයට දායකත්වයක් යන අත්පිටපත මත වැඩ කිරීමේදී සම්පූර්ණ කළේය. මාක්ස් Das Kapital හි පළමු වෙළුම් තුන (1863-65; Das Kapital හි තුන්වන කෙටුම්පත) නැවත ලිවීය. මෙම අත්පිටපතේ විශාල කොටසක් Das Kapital හි තුන්වන වෙළුමේ එකම කෙටුම්පතයි. මෙම කෙටුම්පත පදනම් කරගෙන එංගල්ස්, මාක්ස්ගේ පසුකාලීන ඇතුළත් කිරීම් සහ එකතු කිරීම් භාවිතා කරමින් 1894 දී තුන්වන වෙළුම ප්‍රකාශයට පත් කළේය.ධනවාදී නිෂ්පාදන ක්‍රමයේ ප්‍රතිවිරෝධී පරස්පරතා මාක්ස් විසින් Das Kapital හි තුන්වන වෙළුමේ අත්පිටපතේදී ධනවාදී සමාජයේ මතුපිටින් ප්‍රකාශ වන ආකාරයෙන් විශ්ලේෂණය කරයි. ලාභය යනු ධනවාදී නිෂ්පාදනයේ ඉලක්කය සහ එහි සංවර්ධනයේ මූලික උත්තේජනයයි. නමුත් ඒ සමඟම, මෙම ඉලක්කය ධනේශ්වර සමාජයේ ඵලදායි බලවේගවල වර්ධනය සීමා කරයි. ප්‍රාග්ධනයේ කාබනික සංයුතිය වැඩිවීම ලාභ අනුපාතය පහත වැටීමට නැඹුරු වීමට හේතු වේ. නිෂ්පාදනය දියුණු කිරීමේදී, ධනපතියන් ලාභයේ මුළු ප්‍රමාණය වැඩි කිරීමෙන් ලාභ අනුපාතය පහත වැටීම පියවා ගැනීමට උත්සාහ කරයි. මෙය ප්‍රාග්ධනයේ කාබනික සංයුතිය තවදුරටත් වැඩි කිරීමට සහ ලාභ අනුපාතයේ තවත් විශාල පහත වැටීමකට මග පාදයි. මෙම ක්‍රියාවලිය නිෂ්පාදනයේ සමාජීයකරණ මට්ටමකට හේතු වන අතර ඒ සඳහා ධනවාදී සමාජයේ රාමුව වඩ වඩාත් සීමාකාරී වේ. “ධනවාදී නිෂ්පාදනයේ සැබෑ බාධකය ප්‍රාග්ධනයමයි... මාධ්‍යය - සමාජයේ ඵලදායි බලවේගයන්ගේ කොන්දේසි විරහිත සංවර්ධනය - පවතින ප්‍රාග්ධනයේ ස්වයං-ප්‍රසාරණය යන සීමිත අරමුණ සමඟ නිරන්තරයෙන් ගැටුම් ඇති කරයි” 1866 දී මාක්ස් Das Kapital හි පළමු වෙළුම ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සඳහා සෘජු සූදානම් කිරීම් ආරම්භ කළ අතර එය 1867 සැප්තැම්බර් මාසයේදී දර්ශනය විය. එහිදී, පෙර පර්යේෂණ පදනම් කරගෙන, මාක්ස් ධනවාදී නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය පරීක්ෂා කළේය, වෙළඳ භාණ්ඩය ධනවාදයේ මූලික සෛල-ස්වරූපය ලෙස සහ වෙළඳ භාණ්ඩයක් නිර්මාණය කරන ශ්‍රමයේ ද්විත්ව ස්වභාවය විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් ආරම්භ කරමිනි.මාක්ස් ශ්‍රම ඵලදායිතාව වැඩි කිරීමේ සහ සාපේක්ෂ අතිරික්ත වටිනාකම වර්ධනය කිරීමේ අදියර තුනක් පරීක්ෂා කළේය: සරල සහයෝගීතාව, ශ්‍රම බෙදීම සහ නිෂ්පාදනාගාරය, සහ යන්ත්‍රෝපකරණ සහ මහා පරිමාණ කර්මාන්තයේ වර්ධනය. ඒ සමඟම, පෞද්ගලික ධනවාදී අත්පත් කර ගැනීමේ ප්‍රතිවිරෝධී තත්ත්වයන් යටතේ සිදුවන ශ්‍රමයේ සමාජීයකරණ ක්‍රියාවලිය අදියරයන්ගෙන් පිළිබිඹු වේ. Das Kapital හි පළමු වෙළුමේ, මාක්ස් කම්කරු පන්තියේ ආර්ථික අරගලයේ ඉතිහාසය සොයා ගියේය, මෙම අරගලයේ කර්මාන්තශාලා නීති සම්පාදනයේ කාර්යභාරය පැහැදිලි කළේය, යන්ත්‍රෝපකරණ ධනවාදී ලෙස යෙදීම විශ්ලේෂණය කළේය, සහ එහි ආකාර දෙකෙහිම කුලී පිළිබඳ කාණ්ඩය ගැඹුරින් පරීක්ෂා කළේය. ප්‍රාග්ධනයේ කාබනික සංයුතියේ වැඩිවීමක් දෙසට නැඹුරුතාව විශ්ලේෂණය කරමින්, මාක්ස් ධනවාදී සමුච්චයේ සාමාන්‍ය නියමය සකස් කළ අතර ඒ සමඟම මෙම නියමයේ බලපෑම වෙනස් කරන ප්‍රතිවිරුද්ධ ප්‍රවණතා ද පැහැදිලි කළේය. ඔහු ධනවාදී සමුච්චයේ ඓතිහාසික ප්‍රවණතාව මෙසේ සකස් කළේය. “ප්‍රාග්ධනයේ ඒකාධිකාරය, ඒ සමඟම සහ ඒ යටතේම මෝදු වූ නිෂ්පාදන ක්‍රමයේ විලංගුවක් බවට පත්වේ. නිෂ්පාදන මාධ්‍යයන් කේන්ද්‍රගත වීම සහ ශ්‍රමයේ සමාජීයකරණය, ධනවාදී කවචය සමඟ තවදුරටත් නොගැලපෙන තැනකට ළඟා වේ. මෙම කවචය පුපුරා යයි. ධනවාදී පෞද්ගලික දේපළෙහි අවසාන හෝරාව උදා වේ. නතුකර ගත්තවුන් නතුකර ගනු ලබති.” මාක්ස්ගේ මරණයෙන් පසු, එංගල්ස් දෙවන හා තෙවන වෙළුම් ප්‍රකාශනය සඳහා සූදානම් කිරීමට විශාල කාර්යයක් කළේය. ඔහු 1870 ගණන්වල මාක්ස්ගේ අත්පිටපත් පදනම් කරගෙන දෙවන වෙළුම සකස් කළ අතර එය 1885 දී පළ විය. තුන්වන වෙළුම 1894 දී ප්‍රකාශයට පත් විය. Das Kapital යනු මාක්ස්වාදී දේශපාලන ආර්ථික විද්‍යාවේ ප්‍රධානතම න්‍යායාත්මක ගැටලු වලට විසඳුම පමණක් නොව, තවදුරටත් විස්තාරණය අවශ්‍ය නව ගැටලු ද මතු කරයි. එංගල්ස් තම ජීවිතයේ අවසාන වසරවලදී ධනවාදී ආර්ථිකයේ නව සංසිද්ධීන් වැනි කොටස් වෙළඳ සමාගම් සහ භාරයන්හි වේගවත් වර්ධනය, කර්මාන්ත සංවර්ධනයේදී කොටස් හුවමාරුව සහ බැංකුවල වර්ධනය වන භූමිකාව, ප්‍රාග්ධනය අපනයනය සහ ජනපද බෙදීම - ඒකාධිකාරී ධනවාදයට හෝ අධිරාජ්‍යවාදයට සංක්‍රමණය වීමේ සංඥා කරන සංසිද්ධීන් සටහන් කිරීමට සමත් විය. අධිරාජ්‍යවාදය පිළිබඳ ලෙනින්වාදී න්‍යාය යනු මාක්ස්ගේ ආර්ථික න්‍යායේ සෘජු අඛණ්ඩතාව සහ වර්ධනයයි. Das Kapital මාක්ස් සහ එංගල්ස් ජීවත්ව සිටියදී භාෂා නවයකින් ප්‍රකාශයට පත් විය. Das Kapital හි වෙළුම් තුනේ පළමු පරිවර්තනය රුසියානු පරිවර්තනයයි (වෙළුම් 1872, 1885 සහ 1896 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී). 1972 මැද භාගය වන විට, Das Kapital සෝවියට් සංගමයෙන් පිටත භාෂා 40කින් ප්‍රකාශයට පත් කර තිබුණි. 19 වන සියවසේ ධනේශ්වර විද්‍යාව Das Kapital යටපත් කිරීමට හැකි සෑම උත්සාහයක්ම ගත්තේ නම්, 20 වන සියවස සියලු ආකාරයේ “මාක්ස්වාදීන්ගේ” මාක්ස්ගේ ආර්ථික ධර්මය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට හෝ එහි විප්ලවීය අන්තර්ගතය විකෘති කිරීමට ගත් අසංඛ්‍යාත උත්සාහයන්ගෙන් සලකුණු වී ඇත. “මාක්ස්වාදීන්ට” අනුව, Das Kapital “යල් පැන ගොස් නැත ”. කෙසේ වෙතත්, මානව වර්ගයාගේ ඓතිහාසික සංවර්ධනයේ ගමන් මග, කොමියුනිස්ට් සමාජයේ නිර්මාතෘවරයා ලෙස නිර්ධන පන්තියේ ලෝක-ඓතිහාසික භූමිකාව සම්පූර්ණයෙන්ම තහවුරු කරයි, එය මාක්ස් සහ එංගල්ස් විසින් සොයා ගන්නා ලද අතර Das Kapital හි විද්‍යාත්මකව සනාථ කරන ලදී. සමකාලීන තත්ත්වයන් යටතේ ජාත්‍යන්තර කම්කරු ව්‍යාපාරයේ භාවිතය සඳහා Das Kapital හි වැදගත්කම අඛණ්ඩව වර්ධනය වේ.