කොතලාවල /පෞද්ගලික විශ්වවිද්යාල අධ්යාපනයට විරුද්ධවන්නන්ට අප විරුද්ධ ඇය්?
ධනේශ්වර සමාජයේ නිෂ්පාදන මාධ්යයන්හි හිමිකරුවෙකු නොවන සෑම පුද්ගලයෙකුම, තම ජීවිතය ප්රතිනිෂ්පාදනය කර ගැනීම සඳහා විකිණීමට ඇත්තේ තම ශ්රම බලය (Labour Power) පමණි. ඔහු ශ්රමිකයෙකි. ඔහුගේ ශ්රමය බුද්ධිමය වුවත්, කායික වුවත්, නිර්මාණාත්මක වුවත්, ඩිජිටල් වුවත්, අවසානයේ එය වෙළෙඳ භාණ්ඩයක් (Commodity) බවට පත්වෙයි. එය කාලය අනුව හෝ නිෂ්පාදන ඒකක අනුව ප්රාග්ධනයට අලෙවි කිරීමට ඔහුට සිදු වේ. එසේ තම ශ්රම බලය අලෙවි කරගත නොහැකි වූ විට, ජීවත්වීමේ මූලික භෞතික පදනම පවා ඔහුට අහිමි වෙයි.
මෙම පද්ධතිය පවත්වාගෙන යන්නේ පාලක පන්තිය විසින් ශ්රමිකයන්ගෙන් උකහා ගන්නා අතිරික්ත වටිනාකම (Surplus Value) මතය. ප්රාග්ධනය වර්ධනය වන්නේ ශ්රමිකයා විසින් නිර්මාණය කරන සම්පූර්ණ වටිනාකම ඔහුට නැවත වැටුප ලෙස නොලැබීම නිසාය. ඒ නිසා ලාභය යනු වෙළෙඳ දක්ෂතාවයක ප්රතිඵලයක් නොව, සංවිධානාත්මක ලෙස අත්පත් කරගන්නා අතිරික්ත ශ්රමයේ ආර්ථික ප්රකාශනයයි.
අධ්යාපන ක්රමය ද මේ පද්ධතියේම කොටසකි. පළමු ශ්රේණියට ඇතුළත් වන දරුවන් සිය දෙනෙකුගෙන් විශ්වවිද්යාලයට ළඟා වන්නේ ඉතා සුළු පිරිසක් පමණි. අනෙක් බහුතරය විවිධ අවස්ථාවලදී අධ්යාපන පද්ධතියෙන් ඉවත් කෙරේ. එහෙත් ඔවුන් අතුරුදන් නොවේ. ඔවුන් ද ශ්රම වෙළෙඳපොළට ඇතුළත් වී තම ශ්රම බලය අලෙවි කිරීමට බලකෙරේ. එබැවින් අධ්යාපනය යනු දැනුම ලබාදෙන ආයතනයක් පමණක් නොව, ප්රාග්ධනයට අවශ්ය විවිධ මට්ටමේ ශ්රම බලය වර්ගීකරණය සහ වෙන් කිරීම සිදු කරන දෘෂ්ටිවාදී යාන්ත්රණයක් ද වේ.
ධනේශ්වර පද්ධතිය තුළ ශ්රමිකයන් එකිනෙකාට එරෙහිව තරගයට යොමු වන්නේ ඔවුන්ගේ ස්වභාවික කැමැත්ත නිසා නොවේ. එය පද්ධතිය විසින් නිර්මාණය කරන ව්යුහාත්මක අවශ්යතාවයකි. රැකියාව, වැටුප, උසස්වීම් සහ සමාජ ආරක්ෂාව සඳහා ඔවුන් එකිනෙකා සමඟ තරග කිරීමට බල කෙරේ. එම තරගය නිසා වැටුප් පාලනය කිරීමටත්, ශ්රමයේ මිල පහත තබා ගැනීමටත්, අතිරික්ත වටිනාකම තවදුරටත් ඉහළ නැංවීමටත් ප්රාග්ධනයට හැකියාව ලැබේ.
එබැවින් ශ්රමිකයාගේ සැබෑ ප්රතිවාදියා තවත් ශ්රමිකයෙකු නොවේ. ඔබේ රැකියාවට ඉල්ලුම් කරන තවත් අයෙකු ද ඔබ මෙන්ම තම ශ්රම බලය විකිණීමට බලකෙරුණු පුද්ගලයෙකි. පංති විඥානය (Class Consciousness) යනු මේ යථාර්ථය අවබෝධ කර ගැනීමයි. ශ්රමිකයා ශ්රමිකයාට එරෙහිව නොව, ශ්රමය සූරාකන සමාජ සම්බන්ධතාවයට එරෙහිව සිය අරගලය යොමු කළ යුතුය.
ශ්රමිකයෙකුගේ අවස්ථාව තවත් ශ්රමිකයෙකුට අහිමි කිරීමෙන් ශක්තිමත් වන්නේ ශ්රමික පන්තිය නොව ප්රාග්ධනයයි. පාලක පන්තිය තම බලය තහවුරු කරගන්නේ ශ්රමිකයන්ගේ මෙම බෙදීම් සහ අන්යෝන්ය තරගය හරහාය. එබැවින් වර්ගීය සහයෝගීතාව, පන්ති එකමුතුව සහ සූරාකෑම පිළිබඳ විඥානය, ධනේශ්වර සමාජය අභියෝගයට ලක් කිරීමේ මූලික පදනම වේ.